Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Çырма-çатраллă вĕтлĕх витĕр,

Хир тăрăх, чăнкă сăртсемпе

Çĕн йĕр хывса эп кайăк евĕр

Вĕçсе пыратăп йĕлтĕрпе.

Юлташсемпе пĕрле сыхлатăп

Ăмăртура эп шкул чысне.

Çитет-ха çамрăк вăй-хăватăм,

Упрасчĕ унăн хисепне.

Пиртен килет дружина чысĕ,

Юлташăмсем, тухар мала!

Мухтавлă çамрăклăхăн призĕ

Пулсан та — пирĕн пулмалла!

Вăл эстрада артисчĕ пулсан

Халăха тĕрлĕ кулăш каланă.

Е юрланă, сиксе хуçкаланнă.

Залрисен варĕ хытнă кулса.

Концерт хыççăн, гримне тасатсан,

Джонни чунĕ пĕчченшĕн хурланнă.

Пӳлĕмри йыттине лăпкаса

çĕрĕпех куççуль витĕр юрланă,

«Çĕр çинчи çурăк пек урамсем,

пĕлĕт çӳллĕш çуртсен ĕмĕлкийĕ.

Эп çаксен сăнчăрти пĕр йыттийĕ,

ах, хăçан-ши, хăçан вĕçернем.

Сăнчăрта ямăт шăмă çисессĕн

хуçуна уншăн ĕмĕр çуллан.

Йытăлла пурниччен, хал çитсессĕн,

ирĕкри сан пек йытă пулам».

Кун-çулне унне вилĕм татать.

Çĕр çинче Джонни хыççăн мĕн юлчĕ?

Сасне çырнă пластинка, тата…

ун юратнă йытти тăрса юлчĕ.

Çав пластинка кулать питĕ хытă.

Итлесе ăна зал ахăрать.

Хăй хуçи сассине илтнĕ йытă

пĕр-пĕччен урамра макăрать.

Туй сикет клубра каç кӳлем.

Янтратать пур кассене.

Кам юрламĕ хĕпĕртӳллĕн?

Кам ташламĕ ташшине?

Саламлаççĕ пит хĕруллĕн

Ыр сунса çĕн мăшăра.

Председатель хăй, Яруллин,

Пысăк шифоньер парать.

«Фермăран парне илсемĕр. —

Зоотехник саламлать. —

Ывăл-хĕр нумай ӳстерĕр», —

Кĕç ача кӳми лартать.

Кĕпе-йĕм е чашкă-тиркĕ —

Памарĕç пуль мĕн кăна?

Парнесем хыт савăнтарчĕç

Шоферпа дояркăна.

Туйĕ-шуйĕ иртрĕ шавлăн...

Эрнерен çапла пĕрре

Çамрăк упăшка васкавлăн

Ĕç укçи илме кĕрет.

«Параймастăп, — тет кассирĕ, —

Хăвăнтан халь тытмалла».

«Мĕншĕн? Мĕншĕн?» — çамрăк ыйтрĕ.

«Туй парнишĕн. Ху чухла».

Икĕ тус тĕл пулчĕç

Пĕр тăкăрлăкра.

Тем калаçрĕç, кулчĕç

Лăпкă улахра.

«Кун пирки юрать-ши

Калама Тита?» —

Кĕçĕнни хăравçăн

Аслинчен ыйтать.

«Вăрттăнлăх ку пирĕн, —

Тет асли — Трахвин. —

Ăшунта тыт çирĕп!

Тит хăть... хамăр çын».

«Шанчăклă апла вăл —

Калама юрать». —

Кĕçĕнни ал-хапăл

Килĕшсе хурать.

«Палкамасть тăрлавсăр,

Сăмаха тытать. —

Тет асли хавассăн,

Мухтаса Тита. —

Пĕлтĕр хушса панă

Ĕç укçи ăна.

Халь те каламан вăл

Арăмне çавна».

Пĕчченех ларатăп

Ĕç пӳлĕмĕнче,

Ыр ят илес тетĕп

Пуçлăх умĕнче.

Пурнăçлас килет ман

Унăн хушăвне.

Такамсем тухаççĕ

Ман куçсем умне.

Тахăш мана чĕнчĕ

Музейе кайма.

Тепри илĕртейрĕ

Çĕн кино курма.

Телефон та манăн

Тек шăнкăртатать.

Кашниех манран тек

Тем те пĕр ыйтать.

Ĕçлесси пулмарĕ

Пуçлăх хушнă пек.

Кун иртсе те кайрĕ

Пуш лав евĕрлех.

Ах, мĕн тумалла-ши

Чăн ĕçчен пулма?

«Юссенчен» мĕнле-ши

Мел пур хăтăлма?

Телефонсăр пӳлĕм

Кирлĕ, тен, мана?

Тус-çемье çинчен те,

Тен, тивет манма?

Çур кунĕ хĕвел çутипе ялтăрать-и,

Янрать-и тӳпе кайăксен сассипе;

Ирхи уçă çил ерипен калаçать-и

Урам хушшинчи йывăçсен çулçипе;

Шап-шур чечекре ларакан садсем çийĕн

Вĕçет-и пыл хурчĕ сĕткен пуçтарса;

Тулли кăкăрпа сывлакан тĕнче çийĕн

Анать-и хуллен каç чаршавĕ шуса;

Хавас хĕрипраçăн юрри ян каять-и

Ыр шăршă саран шурă çĕмĕртлĕхре,

Маттур ĕмĕтпе хавхаланнă бригада

Тухать-и мала чунĕ савнă ĕçре —

Этем хавалне те, тĕнче илемне те

Туллин эп туятăп, Çĕршывăм-анне!

Чĕнессĕм килет сăввăмпа ман пурне те:

— Ялан малалла! Коммунизм патне!

Ак кур,

Ачи-пăчи çулпа пыран ватта çул пачĕ.

Çак кун

Тепри аманнă чĕкеçе сиплерĕ, ячĕ.

Ку вăл – никам çырман,

Ниçта та çырăнман

Саккун.

«Çĕтем –

çур çул шырам сана, савни,

шырам пĕр ĕмĕр,

Пĕтем, –

Çĕн несĕл юлтăр та, унра ман çунтăр ĕмĕт».

Çапла тăвать тупа

Таса юратупа этем.

Ак кур,

Ачи – ӳсет. Чĕкеç – вĕçет.

Каччи хĕрне чуптурĕ... Кулчĕç…

Çак кун

Çут тĕнчере этемлĕхпе миçе тĕл пулчĕ

Этем алли çырман,

Ниçта та çырăнман

Саккун?

31.07.1971.

Ик ача пулнă тус та тăшман.

Пĕр вылянă, çӳçрен кĕç çăмланă.

Çивĕтли кăшт хăранă пулсан,

Карттусли шăл йĕрме кăмăлланă.

Сак çине илĕртсе улăхтарнă,

Хăй кайран анса тарнă юри.

Пĕри йĕнĕ, теприйĕ вăрçтарнă,

Эх, хăравçă чĕре, чăх чĕри!

Шкулта ларнă пĕрле,

Çуммăн пулнă.

Çӳллĕрен хăрасассăн пĕри,

Шăлавар тăхăнни вăрттăн кулнă,

Эх, хăравçă чĕре, чăх чĕри!

Йăмра çийĕн пĕр кайăк вăшлатнă,

Тĕттĕмре шартах сикнĕ пĕри.

Ун каччи чуптуса пăшăлтатнă,

Эх, хăравçă чĕре, чăх чĕри!

Ир-ирех стройкăра ĕç пуçланчĕ,

Çирĕм хутлă чул çурт купаланчĕ.

Аялтан кăшкăрать ав пĕри,

Кирпĕч килчĕ, илсем, чăх чĕри!

Аннеçĕм калать,

Хĕвел вут çăмха парнелет, тет.

Çав чăмăр ӳссе çитĕнет те

Этем çуралать.

Те чăн, те суя – хирĕçместĕп,

Кĕместĕп чĕрре.

Камсен-ши, шутлатăн пуль эс те,

Хĕвеллĕ чĕре?

Чăлахчĕ пиччем,

Ури вăрçăра юлнă тетчĕ.

Сыпсан кăшт ташша хăй сĕветчĕ,

Пулмастчĕ кичем.

Калатчĕ вăл, эпĕ вилсен те,

Ман сӳнмĕ чĕре.

Те чăн, те суя вăл – пĕлместĕп,

Кĕместĕп чĕрре.

Çынна чĕресем çутатаççĕ,

Ăшăтаççĕ çĕре.

Савса чĕресем вутланаççĕ,

Çунаççĕ ĕçре.

Чăна суяран уйăратăп,

Кĕретĕп чĕрре,

Кашни ыр çынрах эп куратăп

Хĕвеллĕ чĕре.

1

— Эй, çынсем! — янтрашрĕ карчăк. —

Кĕтĕм çеç эп вакуна,

Тахăшĕ касса кăларчĕ

Ман пин тенкĕ укçана!

Лăплантарчĕ яш сăпайлăн;

— Çук кунта тĕлĕнмелли.

Пуйăсĕ ку «скорăй» ятлă,

Васкаса çӳрекенни.

2

Микула мучи каларĕ:

— Халь начальник пӳлĕмне

Хăть те кам кĕме пултарĕ...

Шаккамасăр алăкне.

— Ун пекки пулма пултармĕ, —

Хирĕçлерĕç ыттисем.

— Пултарать, — тет Елетармов. —

Халь унта... юсавçăсем.

3

Пĕринче яш зоотехник

Ут кӳлмешкĕн пикенет.

Пуçĕпе çуна енне-мĕн

Вăл тăратнă лашине.

— Эс утна тăратнă йăнăш, —

Тет мучи çамрăкскерне.

— Хăй пĕлет пуль, — терĕ тахăш, —

Ăçталла каймаллине.