Eniri | Registriĝo | Сайта кӗрсен унпа туллин усӑ курма пулӗ
 +2.2 °C
 

Reklamo

La lastaj notoj en Taglibroj de uzantoj

Тӗнче пӗтмесӗр Вӗрентӳ пӗтмест

  27.03.2023 10:35 | 7879 Пурĕ пăхнă

2023 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче мана ЧНКри ҫамрӑксен Алексей Енейкин ушкӑнӗ Иван Яковлев 175 ҫулне халалланӑ форума илсе кайса хисеп турӗ. Ватӑ та чӑлах тесе пӗри те кӳрентермерӗ, пӗтӗмлетсе вӑрах каланӑ е йӑнӑшнӑ чухне те чармарӗ. Манӑн Кӗреке сӑмахӗн пуҫламӑшне ҫеҫ калама май пулнӑран, вӗҫӗнчи пӗтӗмлетӳре ҫав шухӑшсене хушса хутӑм, Интернетра К.Малышев, В.Тяпкин тата ыт. форумра пулман ҫывӑх ҫынсемех тиркесе ҫырнисене вуларӑм та, Ҫамрӑксен Кӗрекинче каланӑ сӑмахсене сайтра пичетлесех хуравлама шутларӑм.

Далее...

 

Ниме. Ӑҫта вӑл ҫухалнӑ? Ӑҫта ӑна шырамалла?

  05.03.2023 19:10 | 4021 Пурĕ пăхнă

Пурнӑҫ пӗр вырӑнта тӑмасть ҫав. Вӑхӑт иртнӗ ҫемӗн йӑласем майӗпен ҫухалса пыраҫҫӗ. Ҫухалаҫҫӗ тесен те тӗрӗсех мар-тӑр? Иртнӗ кунра юлаҫҫӗ темелле пуль. Чӑвашсен ниме текенни те паянхи кун иртнӗ куна юлчӗ пулас. Мӗншӗн? Ҫак ыйту мана кӑсӑклантарчӗ те ак мӗнле шухӑшсем патне ҫитрӗм.

Ниме текен йӑла, паллах, чӑваш культуринчи чи аваннисенчен пӗри шутланать. Пӗччен тӑвайман ӗҫе ушкӑнпа пурнӑҫласан, вӑл, малтан хӑйӗн калӑпӑшӗпе хӑратса тӑнӑскер, вӗҫленнӗ тӗле малтанхи пек йывӑр туйӑнмасть.

Далее...

 

Серебряный всадник

  20.02.2023 10:51 | 9239 Пурĕ пăхнă

30 июля 2022 г. в Международный День дружбы народов Мира в истории современной России произошло историческое культурное событие глобального масштаба, но в самом отдаленном районе Чувашской Республики, затерявшейся на карте Старого Света…

Изначально это событие связано с появлением в Европе азиатских гуннов, Аттилы, Кубрата и его многочисленных сыновей, один из которых Котраг, который привел на берег левобережья реки Атӑл (Аттила) или по русски «Волга» — все население Золотой Болгарии северного Пичерноморья еще в VII веке.

Далее...

 

Ҫын аллинчи кукӑль тутлӑрах-ши?

  15.02.2023 10:24 | 3874 Пурĕ пăхнă

Хӑшӗ-пӗри питех те чӑваш халӑхне катӑк тесе кӑтартма тӑрӑшать. Ун пеккине сахал мар курнӑ. Хамӑр чӑвашсем те «ахах»-па «мерчен» шырама ютталла ытларах тӗмсӗлеҫҫӗ. Ытти халӑхсенчен вӗреннинче ним япӑххи те ҫук, кӑна ырламалла кӑна. Анчах та ҫав хушӑрах хамӑра ыттисенчен катӑкран теме хӑтланни ман шутпа киревсӗр япала.

Сӑмахӑм ман паян «Илемлӗ, илемлӗ…» чӑваш халӑх юрри пирки пулӗ. Нумайӑшӗ, вӑл илемлӗ юрӑ тесен, хирӗҫ пулмӗҫ ӗнтӗ. Ку чӑнах та ҫапла. Пӗр енчен ансат юрӑ.

Далее...

 

1755 ҫулта Кӑнтӑр Уралта чӑвашсене мӗншӗн персе вӗлернӗ?

  09.02.2023 19:33 | 5865 Пурĕ пăхнă

1755 ҫулта Кӑнтӑр Уралта чӑваш хресченӗсене персе вӗлернӗ. Ку пулӑм пирки эсир те, ман пекех пӗлмен пулӗ? Вӗсем пурте Максим, Иван тата Кӗҫӗн Иван Мосоловсен тимӗр шӑрантаракан савутра вӑй хунӑ пулнӑ.

Ку пулӑм пирки эп хам «Ленӑ шывӗ ҫинчи рабочисен пӑлхавӗнче пулнӑ пирӗн янташсем» статьяпа паллашнӑ чухне асӑрхарӑм. Лена юханшывӗ ҫинчи пӑлхав пирки чӑваш энциклопедийӗнче мӗн те пулин ҫук-ши тесе шыраса кӗтӗм те хайхи ҫак пулӑм пирки пӗлтӗм.

Далее...

 

Сурхури, кӑшарня, вирӗм, кӗпшинкке...

  20.01.2023 18:33 | 3742 Пурĕ пăхнă

После появления на Чувашском народном сайте статьи Владимира Болгарского об этимологии слова «сурхури» и в «ВКонтакте» Эльдияра Александрова о празднике «кӑшарни»» ко мне обратились сторонники этнических традиций с просьбой высказать свое мнение о новых суждениях молодежи.

Кратко скажу так. Мне, старому краеведу, радостно, что молодые вникают в нашу традиционную культуру и хотят понять ее корни, смысл и значение праздников, обрядов, музыки, песен, выражений — одним словом, фольклора.

Далее...

 

Сурхури. Этимология слова.

  10.01.2023 13:09 | 12182 Пурĕ пăхнă

Многие смотрели вниз на овечьи ноги, объясняя по созвучию название этого светлого праздника - Сурхури! А надо смотреть вверх, на небо. Ответ надо искать там, откуда свет идёт. Праздник - это всегда светлые чувства. Какие могут быть чувства в овечьих ногах? И я не ошибся.

Полагаю что удалось полностью этимологизировать древнейшее чувашское слово - Сурхури, до сих пор нераскрытое никем. Очень изрядно пришлось поработать, чтобы узнать название этого уникального чувашского праздника - Нового года.

Далее...

 

Чувашская народная хореография

  17.12.2022 18:20 | 5374 Пурĕ пăхнă

Праздничный, популярный, тесно связанный с бытом народа вид искусства чувашский танец, до сих пор не имея своего центра, исследователя, общего взгляда, живёт и радует своим живым движением всех — детей, взрослых, старых, приезжих, и нередко выходит на сцены дальних регионов и стран. В чувашском танце просматриваются характер и мораль народа, мировоззрение и верования, отражается удаль и красота наших нерастраченных человеческих отношений.

Я не знаток танцев. Но с хореографией столкнулся, когда преподавал филологам курс по национальной культуре и готовил пособие «Мир чувашской культуры» (2004, 2007).

Далее...

 

Иртнӗ кунӑн ҫуттипе хӑҫанччен йӑпанӑпӑр-ши?

  06.12.2022 13:04 | 6762 Пурĕ пăхнă

Ҫак кунсенче «Авалхи чӑваш ӗнем» ушкӑн валли кунталӑк, пурне те ӑнланмалла каласан — календарь, хатӗрлеме тиврӗ. Ҫак ӗҫпе аппаланнӑ хыҫҫӑн, тата чӑвашӑн пурнӑҫне сӑнанӑ хыҫҫӑн, пуҫра тӗвӗленнӗ шухӑшсене пӗлтерес килет.

Чӑвашӑн вӑл ҫук, ку ҫук, тенине эпӗ те, эсир те сахал мар илтнӗ пуль. Пире паянхи саманапа тан аталанса пыма чӑрмантаракан япаласенчен пӗри вӑл, ман шутпа — хамӑра ытла та ӗлӗкхипе тата авалхи япалапа ҫыхӑнтарма тӑрӑшни. Ҫавна пулах, ман шутпа, пирӗн чӑвашӑн чылай япала ҫук та.

Далее...

 

Илемлӗ хайлав ҫутталла туртмалла

  28.11.2022 21:32 | 4136 Пурĕ пăхнă

Юлашки вӑхӑтра пирӗн ҫыравҫӑсем хайлакан произведенисенче ытларах енӗпе малашлӑх курӑнманни вӑйлӑ сисӗнни пирки эп кӑна мар, ыттисем те асӑрханӑ. Пӗрине пӑхатӑн, теприне — таҫта та нушапа терт, пуласлӑхра ним ыррине те курманни. Геннадий Дегтярёв пӗррехинче Борис Чиндыковӑн хайлавне хакланӑ чухне ҫапла сӑмах каланӑччӗ: «йытти те пулин ҫакӑнса вилет». Тӗрӗссипе калас пулсан, хам эп вӑл хайлава вуламан, паллашман, ҫавӑнпа та ҫын сӑмаххи ҫине таянса калама кӑна пултаратӑп.

Далее...

 
Paĝoj: 1, 2, 3, [4], 5, 6, 7, 8, 9, ... 38
Orphus

Reklamafiŝoj

Kalkuloj

0 Флудилня (чат)