Eniri | Registriĝo | Сайта кӗрсен унпа туллин усӑ курма пулӗ
 +23.0 °C
 

Reklamo

Валерий Алексин: Пӗр роман — икӗ тӗрлӗ хак

Валерий Алексин06.05.2019 12:172167 Пурĕ пăхнă

«Сувар» хаҫат ҫумӗнчи литпӗрлешӳ ертӳҫи Евгений Турхан «Сувар» хаҫатра «Пӗр роман — икӗ типографире» рецензи пичетлесе кӑларчӗ. Унта Николай Сорокинӑн «Тӑлӑх арӑм минтерӗ» романӗ пирки сӑмах пуҫарнӑ. «Чӑваш халӑх сайтӗнче» пичетленнӗ «Ҫакӑ-и илемлӗ литература?» статьяпа танлаштарсан асӑннӑ кӗнекене пачах урӑх хак панӑ.

«Ҫак кунсенче Шупашкарти икӗ типографире – Чӑваш кӗнеке издательствинче тата «Ҫӗнӗ вӑхӑтра» – пӗр харӑс Николай Сорокинӑн «Тӑлӑх арӑм минтерӗ» ятлӑ «савнисен романне» пичетлесе кӑларчӗҫ. 1000-шер экземплярпа. Халӗ вырӑсла вариантне пичете пама хатӗрлеҫҫӗ. Хусанта пурӑнакан ҫыравҫа пысӑк хак параҫҫӗ».

Тӳрех каласа хӑварар: Чӑваш кӗнеке издательстви типографи мар, пичете хатӗрленӗ кӗнекесене вӑл тӗрлӗ типографине парса пичетлет. Ҫакна Евгений Турхан хӑйӗн «Каганлӑх тӗпренчӗкӗ» кӗнекине уҫса пӑхсан та пӗлме пултарнӑ. Роман тухнӑ кӑна-ха, вулакансен аллине те лекеймен, апла пулин те ӑна пысӑк хак параҫҫӗ иккен. Камсем-ши?

Рецензи авторӗн Евгений Турханӑн хакӗ вара акӑ мӗнле: «Нобель премийӗн лауреачӗн Михаил Шолоховӑн «Лӑпкӑ Дон» романӗнчен пӗрре те кая мар «Тӑлӑх арӑм минтерӗ»: Григорий Мелехов, вӑрҫӑпа юмӑлнӑскер (?), винтовкипе пулльисене (патронӗсене мар-ши? — В.А.) шыва пӑрахса путарать. Кирлӗ мар вӑрҫӑ! Ваҫиле сӑмахӗсем, вӑрҫа хирӗҫ пуҫарса янӑ ӗҫсем тата мӑнаҫлӑрах, сулмаклӑрах. Тӗрӗссипе каласан, Николай Сорокинӑн романӗ хӑй те Шолохов романӗнчен кая мар, вырӑнӗ-вырӑнӗпе вӑйлӑрах та пулӗ».

Акӑ епле иккен. Эппин, кӗҫех Хусан кӑна мар, тӗнче кӗрлесе каять. Шолохов шайӗнче ҫырнӑ роман кашни ҫулах тухмасть. Ҫӗршывра анчах мар, тӗнчере те. Чӑваш литературинче ун пекки пулманччӗ-ха. Апла автора «Чӑваш халӑх писателӗ» хисеплӗ ят кӑна мар, тата та чаплӑрах премисем парса тултарӗҫ. Кӗтсе пӑхар-ха.

«Чӑваш халӑх сайтӗнче» ҫакна пӗр автор «объективлӑха ҫухатнӑ графомансен сӑмахӗ» тесе палӑртнӑччӗ. Питӗ тӗрӗс каланӑ пек туйӑнать. Анчах эпир Турхана, тен, ӑнланса ҫитереймен? Тен, вӑл автортан тӑрӑхламалли аван меслет шутласа тупнӑ? Мухтама мухтать пек, анчах ӑшӗнче ахӑлтатсах кулать. Е пиар тӑвап тесе юриех суя хыпар сарать? Хайхи «фейковые новости» текенни пирки шавлаҫҫӗ-ҫке, ҫак ҫулпа ма каяс мар?

Николай Сорокин хӑй романне «Савнисен романӗ» тесе палӑртнӑ. Пур-ха ун пек жанр, анчах ку кӗнеке пачах урӑх ҫулпа чупать, чат юратуран тӑракан хайлав мар вӑл.

Шел пулин те, йӗркеллӗ аргумент тупса хӳтӗлеме пултарайман рецензент эпир «хурланӑ» романа. Виҫесӗр хӑпартланса ҫырни вара туллиех. Каллех авторӑн (Турханӑн) чӗлхи пирки калама тивет. Тӑван Ҫӗршывшӑн пынӑ Аслӑ Вӑрҫа вӑл «Раҫҫейӗн Аслӑ вӑрҫи» тесе палӑртать. Тӗп героя, Ваҫилене, Сталина хирӗҫ кайма хӑват ҫитернӗ хӗрарӑма, вӑл «ял тӗнчин чури» тесе хаклать. Тепӗртакран «ҫутҫанталӑкӑн уйрӑлми пайӗ» туса хурать. Унтан Рахметов евӗрлӗ ниҫта курман тип пулса тӑрать вӑл: «кашкӑрсем те, шартлама сивӗ те, выҫлӑх та нимӗн те мар уншӑн...»

«Сувар» хаҫата вуланӑ май ҫапла шухӑш та пырса кӗрет: вуланӑ-ши Турхан Сорокин романне? Вуланах пулсан мӗншӗн капла хаклать? Тен, уҫкаласа тухнӑ та рецензи мар, мухтав юрри ҫырса пӑрахнӑ? Анчах кӗнекене В. Александровӑпа пӗрле вырӑсларан вӑл куҫарнӑ-ҫке. Ҫакӑн пекки те пулать иккен пурнӑҫра: вуласса — вуламан, анчах куҫарнӑ.

Хаҫат сотрудникӗсен тимсӗрлӗхӗ пирки те каласа хӑвармалла: «тутлӑ ӗмӗтсем» («сладкие мечты» фразеологи ҫумне ҫыпӑҫса ларнӑ ӗнтӗ куҫараканӑн чӗлхи), «йывӑр вӑхӑтри йывӑрлӑхсене», «манӑн ҫӑвара хупаймӑр» (хуплаймӑр), «...ытарайми сӑнар Ваҫиле пуҫӗнче (асӗнче) роман тӑршшӗпех иртет» тата ытти шӑйрӑксене асӑрхаманни хаҫат шайӗ пирки шутлаттарать.

 

Komentoj:

2019-05-17 09:50
Акапасар, паянхи кун хут çинче кĕнеке кăларма кăсăк çук. Туянма хаклă, тата вулакансен шучĕ те кимĕлсе пырать. Кунтах акă, "Нарспи" поэмăна вырăсла яваççĕ, чăвашла çырма пулмасть-им?
Ася // 2126.90.8507
2019-05-17 16:54
"Кӗнекесар" - "вулавӑш" - "библиотека"?
Agabazar // 1314.89.7907
2019-05-18 23:54
Agabazar
Кĕнекесар — библиотека
Вулавăш — читальный зал
Тĕрессипе вара епле çырма, усă курма пулни контекстран килет.
Калăпăр, кĕнекесарти кĕнеке темешкĕл мелсĕртерех вĕт-ха? Çăкасарти çăка, Хурăнсарти хурăн, Юмансарти юман....
vasilij.rozov.1944 // 2432.69.7912
2019-05-19 12:11
ÇăкаЛĂХра - çăка
ХурăнЛĂХ ра - хурăн
ЮманЛĂХра -юман ÿсет. LOCus - место, вырăн (вырнаçни)

-сар - распространение, сарăлни , - ку ăнланупа та килĕшмелле
Agabazar // 4057.06.5049
2019-05-19 18:55
Agabazar
Эс килĕшни е килĕшменни кунта ниме те пĕлтермест. Эс ăнлантарма хăтланни те ниме те пĕлтермест.

Пур ун пек япаласем. Ун пек топонисем, ун пек формантсем. Ытти сăмахсем те.

Шаблон евĕрлĕ япала.
Валери Туркай // 1761.7.7084
2019-05-24 18:50
Атьӑр-ха кашни ӑпӑр-тапӑра "роман" тесе каламастпӑр!
Сорокинӑн "Минтерӗ" нимле роман та мар, шурӑ хута сая яни кӑна! Камӑн ӑна пит вуласси килет - ман пур ҫав "шедевр", авторӗ парнелениех, килӗр, вулама паратӑп.
Денис Гордеев хӑйӗн ниме тӑман япалисене "романсем" тет, Сергей Павловӗ те "8 роман ҫыртӑм" тесе каппайланать...
Хуть ПӖР ЙӖРКЕЛЛӖ РОМАН парнелӗр-ха эсир чӑваш халӑхне (Куҫма Турханӑн "Сӗве Атӑла юхса кӗрет" йышшине!), вара сире эпир ылтӑн палӑк лартса паратпӑр. Пурӑннӑ чухнех!
Валери Туркай 8-927-855-54-80
Хусантан // 6824.4.4793
2019-05-25 18:10
Хӑв ма пӗр роман та "парнелеместӗн"? Эс ҫырни халӑх поэчӗ илме юрӑхлӑ-и?
Agabazar // 2328.26.0282
2019-05-26 15:30
Agabazar
Чăваш литературинче романсем çырма пуçланă çыравçăсенчен пĕри — Иван Юркин (1863-1943).

"Мул" (1889), "Этемĕн пырĕ тутă та куçĕ выçă" (1889). Тата ыттисем те.

Паллах, эп Никкиффăр Мраньккан "Ĕмĕр сакки сарлака" роман-сериалне те кирлĕ япала тесе шутлатăп. Шел, унашкал хайлавсене Николай Михайлович Сорокин хăйĕн пурнăсĕнче питех вуласа курман пулмалла.
2019-05-27 07:03
Алексей Афанасьевăн Путап-Тăмпарлăран тухнă чăваш çыравçин "Юмансем çулçă тăкмарĕç" романĕ вăрçă вăхăтĕнчи ĕç-пуçсене уççăн кăтартса парать. Анчах та ун çинчен никам та аса илекен çук.
Agabazar // 2474.30.8393
2019-05-27 17:37
Agabazar
Ăçта путан? Ма путан? Ишме пĕлместĕн-им?

Paĝoj: 1, 2, [3], 4, 5, 6

Aldoni novan komenton

Via nomo:
Via komento:
B T U T Titolo1 Titolo2 Titolo3 # X2 X2 Bildo http://
WWW:
ĂăĔĕÇçŸÿ

Всего введено: 0 симв. Лимит: 1200 симв.
Сирĕн чăвашла çырма май паракан сарăм (раскладка) çук пулсан ăна КУНТАН илме пултаратăр.

Permesitaj HTML tegoj:

... ... ... ... ...

...

...

...

...
... ...
    1. (Ĉiuj tegoj devas esti skribitaj laŭregule. Se tego bezonas fermon - ĝi devas esti fermita)


Orphus

Reklamafiŝoj

Kalkuloj

 
Pri la retejo | Statistiko
(c) 2005-2010 Chuvash.Org. Demandoj pri retejfunkciado: p-code(a)mail.ru