Чăваш халăх сайчĕ — Чăвашсен историĕ, аваллăхĕ, тĕнĕ, халапĕсем, юмахĕсем, йăли-йĕркисем, юррисем, литератури, чĕлхи, тавралăхĕ, паллă çыннисем тата ытти. Çавăн пекех чăваш чĕлхине вĕренме пулать. http://eo.chuvash.org eo p-code@mail.ru (Nickolay Plotnickov) p-code@mail.ru (Nickolay Plotnickov) Tue, 24 Feb 2004 16:49:44 GMT Tue, 24 Feb 2004 16:49:44 GMT Nation http://backend.userland.com/rss http://eo.chuvash.org/news/17.html Esperantistoj ankaŭ ĉi-jare ricevos specialan stipendion de Prezidento de Ĉuvaŝa Respubliko por reprezentantoj de junularo kaj gestudentoj pro aparta krea impeto.

Krom anoj de <a target='blank' href='http://www.esperanto21.ru/'>Junulara Esperanto-Asocio de Ĉuvaŝa Respubliko</a>, kiuj iĝis la Prezidentaj stipendiatoj pro ilia porsocia peresperanta agado (<i>Marina Ivanova</i> el Novoĉeboksarsk kaj <i>Anton Konstantinov</i> el Ĉeboksaro, kiuj multe faris por la <a target='blank' href='http://www.lingvafestivalo.org/'>Lingva Festivalo</a> en 2009-a jaro), la stipendion ricevos ankaŭ aliaj geesperantistoj de Ĉuvaŝio pro ilia profesia agado - ekzemple, <i>Irina Tiĥonova</i> el Novoĉeboksarsk kaj <i>Aleksandr Diverinskij</i> el Ĉeboksaro.

La plenan liston de 1000 Prezidentaj stipendiatoj por 2010-a jaro vi povas ekvidi ĉe <a target='blank' href='http://gov.cap.ru/list4/law/rec.aspx?gov<u>id=49&link=49&preurl=.&FKey=F</u>JURL_ID&id=74360'>gov.cap.ru</a> (en la rusa). 29.01.2010 15:36 http://eo.chuvash.org/news/17.html http://eo.chuvash.org/news/16.html Firmao "ParaTajp" deklaris pri apero de tiparo "PT Sans" - la unua tutnacia senpaga tiparo.

Tiparo "PT Sans" estas parto de la projekto pri kreo de la kompleto de senpagaj apertaj rusiaj tiparoj kun libera uzanta licenco por nia mulnacia lando. La projekto estas parto de la programo, dediĉita al 300-jariĝo de reformo de rusa alfabeto, farita de Petro la Unua ekde 1708 ĝis 1710 jaro.

La tiparoj, krom norma signaro, inkluzivas signojn (alfabetajn karaktrojn) de ĉiuj alfabetoj de ŝtataj titolaj lingvoj de Rusia Federacio: abazina, avara, agula, adigea, azerbajĝana, altaja, baŝkira, burjata, vepa, dargina, dolgana, inguŝa, itelmina, kabardino-ĉerkesa, kalmika, karaĉaevo-balkara, karela, kildina, komi-zirjana, komi-permjana, korjaka, kumika, laka, lezgina, livvikova, ludikova, mansa, maria (monta), maria (herbeja), mordovo-mokŝana, mordovo-erzjana, nanaja, nganasa, neneca, nogaja, oseta, rusa, rutula, tabasarana, tatara, tata, tuva, udmurta, ĥakasa, ĥantija, caĥura, ĉeĉena, <i>ĉuvaŝa</i>, ĉukota, evenkija, evenka, enecka, jukagira, jakuta.

Estas interese, ke la nova senpaga tiparo, subtenanta diakritajn latinajn alfabetajn karaktrojn el pola, ĉeĥa kaj finna lingvoj, ne inkluzivas 6 diakritajn signojn de alfabeto de Esperanto, kiuj estas en aliaj ordinaraj tiparoj. Eble la situacio ŝanĝiĝos en finala versio de kompleto de la tiparoj (la aŭtoro de la tiparo diris, ke en paga versio de la tiparo Esperantaj signoj estas; do, eble ili aperos ankaŭ en la senpaga versio).



<a target='blank' href='http://www.fontstock.com/public/PTSans.zip'><b><i>Elŝuti la tiparon "PT Sans" (1.7 Mb)</i></b></a>



Por 2010-a jaro oni planas daŭrigi la laboron - ekzemple, krei antikvstilan similan tiparon "PT Serif".



<a target='blank' href='http://fonts.ru/public/'><font color="blue">Fonto de la novaĵo</font></a> 29.01.2010 14:35 http://eo.chuvash.org/news/16.html http://eo.chuvash.org/news/15.html La 12-an kaj 13-an de decembro en la Nacia Ĉuvaŝa Biblioteko okazis aranĝo, ligita kun 150-a datreveno de Ludvig Lazar Zamenhof.



Enkadre de la aranĝo Hector Alos i Font prelegis pri la radikalaj ideoj, kiujn havis Zamenhof kaj kiuj ne estis plene komprenitaj de Esperantistoj de la mondo, pri cionismaj emoj kaj rompo kun la porjudaj ideoj.



Fine estis la filmo pri Esperanto kaj diskutado pri rolo de Esperanto en la mondo kaj en vivo de homoj, kiuj estas anoj de tiu lingvo kaj ideo. 13.12.2009 14:27 http://eo.chuvash.org/news/15.html http://eo.chuvash.org/news/14.html <i>De la 11a ĝis la 18a de oktobro okazis la ĉefaj aranĝoj de la 14a Internacia Lingva Festivalo en <a href='/e/c488757661c59d696f'>Ĉuvaŝio</a> (Rusio).</i>



<b>Historio kaj celoj</b>



La ideon de la Lingva Festivalo havis la usona esperantisto Dennis Keefe, kiu okazigis la unuan en la franca urbo Tours en 1995. Kontraste al multegaj foiroj pri lingvoj okazantaj dise tra la mondo la festivalo celas montri la lingvan diversecon pere de lingvaj prezentoj (30-45-minutaj enkondukaj lecionoj pri koncerna lingvo). La Lingvaj Festivaloj, do, estas aranĝoj organizataj de esperantistoj, sed celantaj la ne-esperantistan publikon. Per ili la esperantistoj diskonigas siajn celojn kaj agadojn, dum ili disvastigas la aprezon al la lingva diverseco, toleremo, justeco kaj paco. La Lingvaj Festivaloj en Ĉuvaŝio estas fakte la plej malnovaj regulaj tiuspecaj aranĝoj organizataj de esperantistoj en la mondo (ekde 1996-a jaro), kaj fariĝis bone konataj kaj ŝatataj en Ĉuvaŝio.



<b>Bunta aranĝo</b>



Laŭlonge de sia historio, la ĉuvaŝia Lingva Festivalo transiris la skemon de solaj lingvoprezentoj, por kunigi eĉ dudekon da aktivaĵoj por malsamaj publikoj kaj en diversaj lokoj laŭlonge de monato kaj duono por atingi plej vastan diskonigon kaj instigi partoprenon.



Tiucele estis organizitaj ekz. desegno-konkurso por element-lernejanoj (45 ilustraĵoj) kaj ese-konkursoj pri la denaska lingvo por mezlernejanoj (30 verkoj). Malgrandaj karavanoj faris lingvajn prezentojn en kvin lernejoj de tri urboj de Ĉuvaŝio. Okazis ankaŭ amuza konkurso por poliglotoj inter teamoj de universitatoj de Ŝupaŝkaro-Ĉeboksaro kaj Uljanovsk. Estis ankaŭ tri diverspecaj koncertoj, i.a. kun la helpo de la Pola Ambasado en Rusio. Elstaris poezia koncerto kun kantoj en sep lingvoj, kiu malfermis la Festivalon en la Ĉuvaŝa Nacia Artmuzeo. Siavice, Nacia Biblioteko de Ĉuvaŝio organizis dum la festivala semajno ekspozicion de sia interesa prilingva kolekto inkluzivanta gramatikojn de cento da lingvoj.



Universitata konferenco pri “naciaj kaj internaciaj lingvoj” estis organizita kune kun la Ĉuvaŝa Ŝtata Instituto de Kulturo. En ĝi prezentiĝis sep prelegoj ĉefe en rilato al la lingvoj ĉuvaŝa, belorusa kaj esperanto. La TTT-ejo pri la ĉuvaŝa lingvo chuvash.org publikigos la prezentitajn artikolojn.



Ne temos pri la solaj eldonoj de la festivalo: oni planas ankaŭ la eldonon kaj distribuon inter laŭeble ĉiuj lernejoj de Ĉuvaŝio de la fabelo “La ponto de Asamat” tradukita al 23 lingvoj pere de Esperanto kaj desegnita de lernejanoj en unu el la festivalaj konkursoj (nuna reta senbilda eldono: <a target='blank' href='http://www.lingvafestivalo.org/?q=eo/node/142'>“La ponto de Asamat”</a>). La Festivalo produktis ankaŭ retan lingvo-enciklopedieton kun artikoloj pri pli ol 200 lingvoj, kvankam ĝis nun ĝi ekzistas nur en Esperanto (<a target='blank' href='http://wiki.lingvafestivalo.org'>lingvo-enciklopedieto</a>).



<b>Lingvoprezentoj</b>



Novaĵo de ĉi tiu jaro estis la prezentoj de alfabetoj okazintaj dum la tagoj antaŭ la kulmina semajnfino, la 17an kaj 18an de oktobro. En du tagoj estis prezentitaj 37 lingvoj kaj 2 komunikkodoj antaŭ milo da partoprenantoj. La Festivalo, krom uzi la fortojn de la esperanto-movado, profitas el la lingva riĉeco de la urbo danke al siaj multlandaj studentoj, ĉefe venintaj el Azio kaj Afriko. Per tio la Festivalo ankaŭ helpas al ilia valorigo de la gepatraj lingvoj, ĉar ne malofte tiuj studentoj subtaksas ilin. Ekzemple ĉi-jare estis prezentitaj ses afrikaj lingvoj. El ĉiuj prezentoj eble plej elstaris la gelaa lingvo, parolata de ĉ. 3000 homoj en Vjetnamio (sed praktike forlasita de duonmiliono da ĉiniaj sametnanoj), pri kiu parolis neesperantista moskva vjetnamologino. Okazis ankaŭ t.n. “lingvoteritorioj”, kie homoj povas praktiki difinitajn lingvojn.



La Festivalo ne strebas al la nombro de lingvoj (kiu malproksimas el rekordo), sed al la kvalito de la prezentoj. Tiel, laŭ la konkludoj de la organizantoj post la festivalo, en la venonta jaro oni eĉ pli strebos al la kvalito de la lingvoprezentoj, kvankam eble kaŭzos ilian ioman malplimultiĝon.



<b>Lingva diverseco en praktiko</b>



Aparte atentinde, ĉi-jare oni aparte zorgis pri la ekvilibrigo de la pezo de la ĉuvaŝa kaj la rusa lingvo, malgraŭ la grandega malprogreso de la loka lingvo en la ĉefurbo de Ĉuvaŝio, ĉefe inter gejunuloj, kiuj estas la ĉefa publiko de la Festivalo. Tiamaniere la Festivalo volis substreki, ke la lingva diverseco bonas ankaŭ por la propra lando, ne nur por la aliaj. La Festivalaj dokumentoj estis dulingvaj (kun ĉiama apero ankaŭ de esperanto) kaj okazis ĉiam lingvoprezentoj en la ĉuvaŝa lingvo, kio ĝis nun ne estis okazinta. Ĉiuj partoprenantoj ricevis donace belan koloran afiŝon kun ĉuvaŝa aboco.



<b>Publika diskonigo</b>



La diskonigo de la Festivalo estis zorge preparita. Unue estis ellaborita tute nova, riĉa, trilingva retejo www.lingvafestivalo.org kaj regule aperis informoj en blogo kaj la sociaj retoj VKontakte kaj Facebook. Reklamoj pri la festivalo aperis en la ĉefaj ĉuvaŝiaj TTT-ejoj. Eĉ pagata televidreklamo en la unua programo de la rusia televido estis dissendita 12 fojojn. Gazetaran konferencon partoprenis du lokaj radioj, du televidoj kaj kvar gazetoj. Elstaris ankaŭ la kunlaboro kun diversaj organizoj: Ministerio pri Edukado, Pedagogia Universitato, Instituto de Kulturo, Nacia Biblioteko, Nacia Art-Muzeo; asocioj helpantaj per ejoj, volontuloj, prezentistoj, diskonigo; sponsoraj entreprenoj ktp.



Entute la Lingva Festivalo en Ĉuvaŝio daŭre evoluas kaj kreskas. Tio ne estas ebla nur danke al la laboro de la ĉuvaŝiaj esperantistoj, sed ankaŭ pro la sindona helpo kaj partopreno de multnombraj rusiaj esperantistoj.



<a target='blank' href='http://lingvafestivalo.org'><font color="blue">Fonto de la novaĵo</font></a> 29.10.2009 08:42 http://eo.chuvash.org/news/14.html http://eo.chuvash.org/news/13.html 2009-a jaro estis deklarita de Prezidento de Rusia Federacio Dmitrij Medvedev kiel jaro de Bulgario en Rusio. Aranĝoj, dediĉitaj al tiu evento, okazas ankaŭ en ĉefurbo de Ĉuvaŝio - urbo Ĉeboksaro. 9-an de septembro en DK Traktorostroitelej okazis ekspozicio kaj koncerto de bulgaraj art-majstroj de movebla Festivalo de bulgara kulturo laŭ la rivero Volgo.

En la ekspozocio, kiu okazis en promenejo de la palaco de kulturo, majstroj de popolaj metioj el Bulgario konatigis anojn kaj gastojn de Ĉeboksaro kun tiaj tradiciaj metioj, kiel farado de pupoj en popolaj kostumoj (Vanja Jankova), pentrado sur keramiko (Daniela Petrova), farado de originalaj virinaj garnaĵoj (Petranka Stankova), ikonografio (Krasimir Kostov). Ankaŭ tie estis prezentita aŭtora ekspozocio de ikonoj de Adriana Lubenova. La majstroj ne nur demonstris siajn verkojn, sed ankaŭ penis respondi demandojn en miksaĵo el la rusa kaj la bulgara.

En programo de la koncerto "Bulgaroj" estis prezentitaj diversaj ĝenroj: naciaj instrumentaj kaj dancaj kompozicioj, moderna muziko kaj dancarto, popularaj kaj tradiciaj voĉaj verkoj, kiujn plenumis Ŝtata folklora ensemblo "Najden Kirov", viola ensemblo "Strings", ĵaz-folk bando "Bulgara", voĉa kolektivo "Eva kvartet", solistoj de teatro de moderna baleto "Veda Ĝunior".

Pri profundaj historiaj kaj anim-kulturaj rilatoj de Bulgario kaj Ĉuvaŝio atestas pli ol 100 da sciencaj kaj publicistaj artikoloj, esploradoj pri bulgaro-ĉuvaŝaj ligoj, kaj ankaŭ tradukoj de verkoj de bulgaraj verkistoj en la ĉuvaŝan kaj male. Bulgarajn popolajn legendojn, fabelojn, kantojn, versojn kaj verkojn tradukis tiaj konataj ĉuvaŝaj poetoj kaj verkistoj, kiel P. Ĥuzangaj, G. Jumart, A. Artemjev, N. Grigorjev, N. Evstafjev, N. Sandrov, A. Aleksandrov, R. Sarbi k.a. En Bulgario estis tradukitaj kaj publikitaj tiaj verkoj de ĉuvaŝaj poetoj kaj verkistoj, kiel poemo "Narspi" de klasikulo de ĉuvaŝa literaturo <a href='/e/4b6f6e7374616e74696e204976616e6f76'>Konstantin Ivanov</a> (en 1961), elektitaj versoj de P. Ĥuzangaj (en 1962), historiaj eseoj "Antikvaj bulgaro-ĉuvaŝoj" de M. Juĥma k.a. (<i>laŭ historiaj esploroj bulgaroj kaj ĉuvaŝoj havis komunajn praulojn - pra-bulgarojn</i>).



<font color="blue">Fonto de la novaĵo</font>: <a target='blank' href='http://gov.cap.ru/main.asp?govid=12'>Ministrejo de kulturo de Ĉuvaŝio</a>, <a target='blank' href='http://www.culture21.ru/home/391/2009/bulgar.htm'>Respublika direkcio de kulturaj programoj</a>, privataj impresoj 11.09.2009 23:53 http://eo.chuvash.org/news/13.html http://eo.chuvash.org/news/12.html 5-an de septembro la tuta Ĉuvaŝa Respubliko festis 80-jariĝo ekde naskiĝtago de piloto-kosmonaŭto de USSR, majorgeneralo de aviado, double Heroo de Sovetia Unio, Honora civitano de Ĉuvaŝa Respubliko <a href='/e/416e6472696a616e204e696b6f6c616a6576'>Andrijan Nikolajev</a>. Al la patrio de la legenda konkerinto de la kosmo alvenis gastoj el diversaj regionoj de Rusio kaj aliaj landoj, - ĉiuj strebas honori memoron de la hero.

Prezidento de Ĉuvaŝa Respubliko Nikolaj Fjodorov vizitis Memorialan komplekson de la piloto-kosmonaŭto Andrijan Nikolajev kaj metis florojn al lia tombo, kiu troviĝas en la kapelo. Poste la estro de la respubliko laŭ la tradicio, aperinta kiam Andrijan Nikolajev ankoraŭ vivis, vizitis domon-muzeon de la heroo. En tiu ĉi hela kaj ĝoja tago oni regalis gastojn per teo ksj tradiciaj pladoj de nacia ĉuvaŝa kuirarto.

En vilaĝo Ŝorŝeli ankaŭ ĉeestis kolegoj kaj amikoj de Andrijan Nikolajev: deputito de la Ŝtata Parlamento de Rusia Federacio, piloto-kosmonaŭto de Rusio, Heroo de Rusia Federacio Nikolaj Budarin, pilotoj-kosmonaŭtoj de USSR, double Herooj de Sovetia Unio Pavel Popoviĉ, Viktor Gorbatko kaj Boris Volinov. La gastoj vizitis la Memorialan komplekson kaj renkontiĝis kun lernejanoj.

Poste la gastoj veturis al Ĉeboksaro, kie ili fondis parkon “Stela urbeto” en mikrodistrikto Bajkonuro kaj partoprenis solenan vesperon, dediĉitan al 80-jariĝo ekde naskiĝtago de Andrijan Nikolajev, en la Ĉuvaŝa akademia drama teatro nome de <a href='/e/4b6f6e7374616e74696e204976616e6f76'>Konstantin Ivanov</a>.



<a target='blank' href='http://gov.cap.ru/list4/news/rec.aspx?gov%5Fid=49&link=&preurl=.&FKey=F%5FJURL%5FID&id=887908'><font color="blue">Fonto de la novaĵo</font></a> 06.09.2009 20:31 http://eo.chuvash.org/news/12.html http://eo.chuvash.org/news/11.html Iniciate de esperantistoj ĉe la lernejo de fremdaj lingvoj <a href='www.language-school.ru'>"Jazik Uspeĥa"</a> fondiĝis klubo de la ĉuvaŝa lingvo, kiu kunvenas dufoje monate.

La celo de la klubo estas arigi la homojn, kiuj interesiĝas pri antaŭenigo de la ĉuvaŝa lingvo kaj kulturo, por krei projektojn, por praktiki la ĉuvaŝan lingvon, por iom kunlerni pri la nacia kulturo, konatiĝi kun elstaraj kaj interesaj ĉuvaŝlingvanoj.

Unu el praktikaj celoj, kiuj antaŭvidas klubanoj, estas fondo de sociolingvistika centro, kiu povu esplori sociajn kaj prilingvajn problemojn de la ĉuvaŝa popolo kaj eventuale ellabori rekomendojn por la evoluigo kaj protekto de la ĉuvaŝaj lingvo kaj kulturo.

La kunvenoj okazos en la formo de diskutado en la ĉuvaŝa lingvo kun la invititaj personoj. En la lasta kunveno, kiu okazis la 14an de aŭgusto, la gasto estis Evgenij Stepanov, juna patrioto, proprainiciate instruanta la ĉuvaŝan lingvon ĉe entrepreno de Ĉeboksaro.

La klubo estas malfermita por interesitoj. La vica kunveno okazos je la 18.00 horo la 28an de aŭgusto en la sama loko. 15.08.2009 12:57 http://eo.chuvash.org/news/11.html http://eo.chuvash.org/news/10.html Ekde aprilo 2009 en Ĉuvaŝio brodkastas Nacia Radio de Ĉuvaŝio.

La "Nacia Radio" estis lanĉita kiel aŭtonoma strukturo kaj ties celo estas - "formado de sistemo de informa priservo de la loĝantaro de la Respubliko, garantii la konsitucian rajton je ricevo de socie grava informo por 100 % de la loĝantaro de Ĉuvaŝio..." komentis Ministerio pri kulturo antaŭ la funciigo de la radio.

60% de brodkasto okazas en la ĉuvaŝa lingvo, 35% - en la rusa, 5% - en la tatara kaj aliaj lingvoj uzataj en Ĉuvaŝio. Ĉirkaŭ 60% okupas informaj elsendoj, dum la lastaj 40% - muzikaj kaj distraj programoj. La radion eblas aŭskulti inter la 6a kaj 22a horoj.

Por la nuna momento la radio brodkastas en la teritorio de la tuta Ĉuvaŝio krom Ĉeboksaro. Laŭ la plano plene la Radio funkcias ekde la kvara jarkvarono de 2009

En la proksima tempo oni antaŭvidas lanĉon de la Nacia Televido.

07.08.2009 12:37 http://eo.chuvash.org/news/10.html http://eo.chuvash.org/news/9.html Komence de julio la ĉuvaŝa vikipedio <a target='blank' href='http://cv.wikipedia.org/'>cv.wikipedia.org</a> superis 10 mil artikolojn. Nun ĝi estas en 79a loko, inter la malaja kaj taĝika lingvoj. Entute la vikipedio havas 267 lingvojn, prezentitajn en tiu ĉi libera enciklopedio, kaj 13 el ili estas tjurkaj lingvoj. La plej granda estas la turka kun ĉirkaŭ 133 mil artikoloj. La tatara havas iom pli ol 4 mil artikolojn. 02.08.2009 08:54 http://eo.chuvash.org/news/9.html http://eo.chuvash.org/news/8.html En majo 2009 fariĝas 240 jaroj ekde la eldono de la unua ĉuvaŝlingva gramatiko de la ĉuvaŝa lingvo kun titolo “Verkoj, apartenantoj al la gramatiko de la ĉuvaŝa lingvo”.

La libro kiu ampleksas 68 paĝojn aperis en 1769 en la eldonejo de la Sankt-Peterburga Akademio de sciencoj en 608 ekzempleroj. Tio estis la unua presita gramatiko de la ĉuvaŝa lingvo. Ĝia aŭtoro estis Jeremej Ivanoviĉ Roĵanskij, sciencisto, lingvisto, tradukisto kaj klerigisto.

Tiu gramatiko enhavas antaŭparolon, koncizan eseon pri morfologio de la ĉuvaŝa lingvo, leksikografiaj listoj, kiuj estis metitaj apud ĉiu parolparto kaj prezentitaj en formo de la ĉuvaŝa – rusa vortaro.

Pri la celo kaj la signifo de la libro estis bone dirite en la antaŭparolo <i>Kiam pluraj homoj por diversaj kialoj ŝatas posedi lingvojn ne nur de la proksimaj popoloj, sed ankaŭ de la malproksimaj, kiuj loĝas inter ni ene de nia patrio kaj formas parton de nia socio... La aŭtoro de tiu ĉi libro estas laŭdinda des pli ĉar li donas ekzemplon por aliaj. Ne estas dubo ke ankaŭ la aliaj sekvas lin en tiu ĉi kampo... Kaj se eĉ ni neniun alian profiton povas atendi, kaj ĉu ne estas sufiĉe nur la fakto ke per tio montri kaj enkapigi la ideojn, ke ili estas parto de nia korpo kaj ke ili estas niaj kuncivitanoj kaj ni konsideras ilin neniel aliel...</i>

“La unua gramatiko, efektive, estis la ekzemplo por kreo de gramatikaj eseoj por aliaj lingvoj. En 1775 aperis similaj gramatikoj de la maria kaj udmurta lingvoj”, — notis la literatura kritikisto A.Alekseev en sia artikolo “Notoj pri unuaj gramatikaj verkoj pri la ĉuvaŝa lingvo”, publikigita en 1970 en “Sciencaj notoj” de la Scienc-esplora instituro de la lingvo, literaturo kaj ekonomio ĉe la Konsilio de ministroj de la Ĉuvaŝa АSSR.

“La verko kaj la eldono de la unua ĉuvaŝa gramatiko fariĝis granda evento en la historio de la kulturo kaj edukado de la ĉuvaŝa popolo. Dum sinsekvo da kelkaj jardekoj (ĝis 1836) ĝi estis la sola lernilo por la ĉuvaŝoj kaj rusoj, kiuj studis en la ekleziaj lernejoj kaj seminarioj de la eparĥioj de Niĵnij Novgorod, Kazan kaj Orenburg. Laŭ sia historia signifo ĝi povas esti komparata kun la “Rusia gramatiko” far Mikaelo Lomonosov. Laŭ la profundo kaj la pleneco de lingvaj faktoj, tiuj du gramatikoj, sendube estas en la diversaj niveloj, sed koncerne al la historia rolo, rilate al la trakto de la ĉuvaŝa popolo la “Verkoj, apartenantoj al la gramatiko de la ĉuvaŝa lingvo”, malfermis al la scienca mondo de Rusio kaj Okcidenta Eŭropo la ĉuvaŝan popolon kaj konigis ties lingvon. Post la apero de la “Verkoj...” germanaj, francaj kaj danaj lingvistoj kaj historiistoj en siaj recenzoj unue ekparolis ke la ĉuvaŝa lingvo apartenas al la tjurkaj sed ne finnaj dialektoj. En 1825 la ĉuvaŝa gramatiko unue estis tradukita en la francan lingvon kaj eldonita en Parizo.” – tiel aprezis la libron membro de la Unio de ĵurnalistoj de Rusio A.Alekseev

Sendube, la unua presita gramatiko fariĝis la fundamento kiu kontribuis al la plua evoluo de la scienco pri la ĉuvaŝa lingvo.

06.06.2009 08:34 http://eo.chuvash.org/news/8.html